مرکز اعصاب و روان نوین مشهد

همه چیز درباره IQ

IQ مخفف عبارت انگلیسی Intelligence Quotient است که به معنای ضریب هوش است. این یک عدد است که با انجام یک تست استاندارد از توانایی شما در حل مسائل و استدلال سنجیده می شود. این عدد نشان می دهد که شما چقدر در مقایسه با سایر افراد هم سن خودتان در تست عمل کرده اید.

بیشتر بدانیم: انواع هوش انسان کدام اند؟

چگونه IQ سنجیده می شود؟

برای سنجش IQ، معمولاً از تست های استاندارد استفاده می شود که شامل سوالات مختلف در زمینه های مختلف هوش هستند. برخی از این تست ها عبارتند از:

  • تست های ماتریسی مانند تست ریون یا تست وکسلر که از شکل ها و الگوها استفاده می کنند.
  • تست های کلامی مانند تست استنفورد-بینه یا تست وکسلر که از واژگان و مفاهیم استفاده می کنند.
  • تست های عددی مانند تست استنفورد-بینه یا تست وکسلر که از اعداد و محاسبات استفاده می کنند.

این تست ها معمولاً به صورت گروهی یا فردی انجام می شوند و زمان محدود دارند. نمره شما در هر بخش یا زیرتست با نمره متوسط افراد هم سن خودتان مقایسه می شود و یک نمره نهایی به شما داده می شود.

بیشتر بدانیم: استعدادیابی و هدایت شغلی

چگونه IQ تفسیر می شود؟

معمولاً، میانگین IQ در بسیاری از تست ها ۱۰۰ است و انحراف معیار آن ۱۵ است. این به این معناست که حدود دو سوم جمعیت بین IQ 85 و IQ 115 قرار دارند و حدود ۲.۵ درصد بالاتر از ۱۳۰ و پایین تر از ۷۰ هستند. 

بازه IQ درصد جمعیت دسته بندی
بالاتر از ۱۳۰ ۲.۵ بسیار باهوش
۱۲۰ تا ۱۲۹ ۶.۵ باهوش
۱۱۰ تا ۱۱۹ ۱۶ بالاتر از متوسط
۹۰ تا ۱۰۹ ۵۰ متوسط
۸۰ تا ۸۹ ۱۶ پایین تر از متوسط
۷۰ تا ۷۹ ۶.۵ کم هوش
پایین تر از ۷۰ ۲.۵ بسیار کم هوش

این جدول نشان می دهد که IQ شما را می توان با استفاده از بازه های مختلف دسته بندی کرد. البته این دسته بندی ها فقط برای ارجاع سریع هستند و نباید به عنوان تعیین کننده قطعی هوش شما در نظر گرفته شوند. 

بیشتر بدانیم: انواع نظریه‌های هوش

عوامل مؤثر بر IQ

IQ شما تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار می گیرد که برخی از آن ها عبارتند از:

تغذیه

مصرف غذاهای سالم و مغذی می تواند به رشد و سلامت مغز کمک کند و در نتیجه IQ را افزایش دهد.  

وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانواده

خانواده هایی که درآمد و آموزش بالاتری دارند، معمولاً فرزندانی با IQ بالاتری دارند. این ممکن است به دلیل دسترسی به منابع و فرصت های بیشتر آموزشی و فرهنگی باشد. 

بیماری و مرگ و میر

بیماری های عفونی، سرطان، آسیب های جسمی و روحی می توانند IQ را کاهش دهند. همچنین مرگ و میر نزدیکان می تواند تأثیر منفی بر روحیه و عملکرد شخص داشته باشد. 

وضعیت اجتماعی خانواده

خانواده هایی که پدر و مادر هماهنگ و مهربان هستند، معمولاً فرزندانی با IQ بالاتری دارند. این ممکن است به دلیل ارائه یک محیط آرام و پشتیبان برای یادگیری و رشد باشد.

محیط زایمان

شرایط زایمان نیز می تواند IQ را تحت تأثیر قرار دهد. برخی از عوامل مثل نارس بودن نوزاد، کمبود اکسیژن، عفونت یا سم زایمان ممکن است به سلول های مغز آسیب بزنند و IQ را کاهش دهند.

بیشتر بدانیم: روانسنجی چیست؟

قابل تغییر بودن IQ

IQ شما چقدر قابل تغییر است؟ پاسخ به این سوال بستگی به چند عامل دارد. اگر به تحقیقاتی نگاه کنید که سعی کرده اند IQ افراد را افزایش دهند (به عنوان مثال با آموزش مهارت های شناختی یا تغذیه بهتر)، می بینید که برخی از آن ها موفق بوده اند و برخی نه. این ممکن است به دلیل تفاوت در نوع، مدت و کیفیت دخالت ها باشد. 

علاوه بر این، IQ شما ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. اما تست های IQ به شما پاسخ یکسان را به میزان زیادی می دهند، حتی در بازه های زمانی طولانی. هر چه سن شما بالاتر باشد، نمره تست شما پایدارتر خواهد بود. بیشترین نوسان در نمرات IQ در دوران کودکی و نوجوانی رخ می دهد.

همچنین میانگین IQ جمعیت نیز با گذشت زمان تغییر می کند. در اکثر جوامع صنعتی، IQ افراد در حال افزایش است. این پدیده به افکت فلین معروف است. IQ افراد در میانگین سه نمره در هر دهه افزایش یافته است. برای مثال، میانگین IQ یک ۲۰ ساله در سال ۱۹۴۷ کمتر از میانگین IQ یک ۲۰ ساله در سال ۲۰۰۲ بوده است. این ممکن است به دلیل پیشرفت های آموزشی، فناوری، بهداشت و تغذیه باشد.

بیشتر بدانیم: آزمون‌های روانسنجی

سوالات متداول درباره IQ

چگونه می توانم IQ خود را بررسی کنم؟

برای بررسی IQ خود، می توانید از تست های استاندارد استفاده کنید که در اینترنت یا در مراکز روانشناسی موجود هستند. نمره شما نشان می دهد که شما در مقایسه با سایر افراد هم سن خودتان چقدر عمل کرده اید. تست های IQ به صورت نرمال شده هستند و میانگین آن ها ۱۰۰ و انحراف معیار آن ها ۱۵ است. این به این معناست که حدود دو سوم جمعیت بین IQ 85 و IQ 115 قرار دارند و حدود ۲.۵ درصد بالاتر از ۱۳۰ و پایین تر از ۷۰ هستند.

آیا می توانم IQ خود را افزایش دهم؟

بله، IQ شما ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. اما تست های IQ به شما پاسخ یکسان را به میزان زیادی می دهند، حتی در بازه های زمانی طولانی. هر چه سن شما بالاتر باشد، نمره تست شما پایدارتر خواهد بود. بیشترین نوسان در نمرات IQ در دوران کودکی و نوجوانی رخ می دهد.

علاوه بر این، می توانید با انجام فعالیت هایی که مغز شما را تحریک کنند، IQ خود را افزایش دهید. برخی از این فعالیت ها عبارتند از:

  • خواندن کتاب های جدید و چالش برانگیز
  • حل معما و پازل
  • یادگیری زبان یا مهارت جدید
  • شرکت در بحث های منطقی و منصفانه
  • تغذیه سالم و ورزش منظم

آیا باید از تست IQ ترسید؟

خیر، اصلاً! این را به عنوان یک چالش یا یک بازی در نظر بگیرید. اگر شما یکی از آن افرادی هستید که دوست دارند خودشان را بهتر بشناسند یا توانایی هایشان را سنجیده شوند، پس هیچ چیز برای از دست دادن ندارید. این یک فرصت است که یک تست هوش معتبر و تحت نظارت روانشناس انجام دهید. تست ها و نتایج آن ها به صورت محرمانه درمی آیند، مگر اینکه شما بخواهید به دیگران بگویید، البته!

آیا می توانم IQ خود را افزایش دهم؟

بله، IQ شما ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. اما تست های IQ به شما پاسخ یکسان را به میزان زیادی می دهند، حتی در بازه های زمانی طولانی. هر چه سن شما بالاتر باشد، نمره تست شما پایدارتر خواهد بود. IQ افراد در میانگین سه نمره در هر دهه افزایش یافته است.

کسی که IQ بالاتری دارد، هوشمندتر است؟

نه لزوماً. IQ فقط یک جنبه از هوش را اندازه گیری می کند و نمی تواند تمام ویژگی ها و توانایی های شخص را در بر بگیرد. برخی از افراد ممکن است در زمینه های دیگر مثل خلاقیت، هنر، روابط اجتماعی، عاطفی و غیره برجسته باشند. همچنین IQ تنها یک عامل در موفقیت شخص نیست و عوامل دیگر مثل تلاش، انگیزه، شانس و فرصت نقش مهمی دارند.

چطور می توانم IQ خود را بسنجم؟

برای سنجش IQ خود، می توانید از تست های آنلاین استفاده کنید که در بسیاری از وبسایت ها موجود هستند. اما این تست ها ممکن است دقیق و معتبر نباشند و فقط برای سرگرمی باشند. برای انجام یک تست هوش معتبر، بهتر است به یک روانشناس مراجعه کنید و یک تست استاندارد را تحت نظارت وی انجام دهید.

IQ چه رابطه ای با سن دارد؟

IQ شما با سن شما رابطه مستقیم ندارد، اما با همسالان شما رابطه دارد. زیرا IQ شما با مقایسه با نمرات سایر افراد هم سن خودتان تعیین می شود. بنابراین، اگر شما در سن ۲۰ سالگی یک تست هوش انجام دهید و در سن ۴۰ سالگی همان تست را دوباره انجام دهید، ممکن است نمره شما تغییر کند. چون جمعیت مرجع شما تغییر کرده است.

جمع بندی

IQ یک عدد است که نشان دهنده توانایی شما در حل مسائل و استدلال است. این عدد با انجام تست های استاندارد سنجیده می شود و با مقایسه با نمرات سایر افراد هم سن خودتان تعیین می شود. IQ شما تحت تأثیر عوامل مختلف قرار می گیرد و ممکن است با گذشت زمان تغییر کند. اما IQ تنها عامل تعیین کننده هوش شما نیست و باید با دقت و احتیاط تفسیر شود.

مرکز اعصاب و روان نوین با ارائه خدمات

در خدمت شما عزیزان است. برای مطالعه بیشتر روی هرکدام کلیک کنید و همچنین به صفحه سوالات متداول مراجعه بفرمایید از طریق فرم تماس اقدام کنید و یا با شماره تلفن های مرکز تماس حاصل فرمایید.

۰۵۱-۳۸۴۴۳۸۹۳

۰۹۱۵۹۱۶۶۷۰۳

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

blank
پیمایش به بالا