مرکز اعصاب و روان نوین مشهد

مصاحبه بالینی؛ روشی اثربخش برای تشخیص و درمان اختلالات

اگر شما یا کسی که می‌شناسید با مشکلات روانی مواجه هستید، ممکن است به دنبال راه‌حلی برای بهبود وضعیت خود باشید. یکی از راه‌هایی که می‌تواند به شما کمک کند، مصاحبه بالینی است. مصاحبه بالینی چیست و چگونه انجام می‌شود؟ در این پست تخصصی، به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

بیشتر بدانیم: سه قدم تا سلامت روان

تعریف مصاحبه بالینی

مصاحبه بالینی یک گفتگوی هدفمند و ساختاریافته است که توسط روان‌پزشکان، روان‌شناسان بالینی و مشاوران انجام می‌شود. هدف از مصاحبه بالینی، جمع‌آوری اطلاعات لازم از مراجع درباره شرایط روانی، تاریخچه بیماری، سابقه شخصی و فامیلی، علائم و نشانه‌ها، پیامدها و نیازهای درمانی خود است. با استفاده از این اطلاعات، مصاحبه‌کننده می‌تواند تشخیص صحیح و مناسب را برای مراجع ارائه دهد و نقشه درمان مناسب را طراحی کند.

بخش‌های مصاحبه بالینی

مصاحبه بالینی به سه قسمت عمده تقسیم می‌شود:

شرح حال بالینی

در این قسمت، مصاحبه‌کننده با پرسیدن سوالات کلیدی، اطلاعات هویتی، شکایات عمده، تاریخچه بیماری فعلی، بیماری قبلی و سابقه شخصی و فامیلی را از مراجع جمع‌آوری می‌کند. این قسمت به درک علل و عوامل موثر بر شرایط روانی فرد کمک می‌کند.

MSE (Mental Status Examination)

 در این قسمت، مصاحبه‌کننده با استفاده از نظر کلی، رفتار ظاهری، حالت خلقی، حالت عاطفی، گفتار، تفکر، توجه و هوشیاری، حافظه، قضاوت و تأثیرپذیری، وضعیت روانی فعلی فرد را بررسی می‌کند. این قسمت به شناسایی علائم و نشانه‌های روانپزشکی فرد کمک می‌کند.

SOAP (Subjective, Objective, Assessment, Plan)

 در این قسمت، که معمولا در مورد بستری شدگان انجام می‌شود، مصاحبه‌کننده با استفاده از اطلاعات بدست آمده در دو قسمت قبلی، تشخیص روانپزشکی فرد را مشخص می‌کند و نقشه درمان مناسب را طراحی می‌کند. این قسمت به پیگیری و ارزیابی نتایج درمان فرد کمک می‌کند.

بیشتر بدانیم: چکاپ سلامت روان

مثالی از مصاحبه بالینی

برای درک بهتر مصاحبه بالینی، می‌توانیم یک مثال را در نظر بگیریم. فرض کنید که شما یک روان‌شناس بالینی هستید و یک مراجع به نام آقای رضایی به شما مراجعه کرده است. آقای رضایی ۳۵ ساله است و شغلش مهندس است. او از افسردگی، اضطراب، ترس از اجتماع و عدم اعتماد به نفس رنج می‌برد.

او همچنین دچار وسواس فکری-عملی است و نمی‌تواند از خودش چیزی را کامل تایید کند. شما قصد دارید با انجام مصاحبه بالینی، تشخیص و درمان مناسب را برای او پیشنهاد کنید. مصاحبه بالینی شما با آقای رضایی ممکن است به صورت زیر باشد:

شرح حال بالینی

– سلام آقای رضایی، خوش آمدید. من دکتر … هستم و امروز قرار است با شما گفتگو کنم. لطفا به من بگویید که چه مشکلاتی دارید و چه کمکی از من می‌خواهید؟

– سلام دکتر، من خودم را خسته و ناراحت حس می‌کنم. هر کاری می‌کنم نتوانسته‌ام در زندگی خود پیشرفت کنم. همه چیز برای من سخت و دشوار است. از رفتن به جاهای عمومی و صحبت با دیگران ترس دارم و فکر می‌کنم همه من را قضاوت می‌کنند. همچنین همیشه درگیر فکرهای منفی و تکراری هستم و نمی‌توانم آن‌ها را کنترل کنم. بعضی وقت‌ها هم حس می‌کنم که خودکشی کنم و خلاص شوم.

– چقدر وقت است که این حالات را دارید؟

– فکر می‌کنم از دوران نوجوانی شروع شده است، اما در چند سال اخیر بدتر شده است.

– آیا سابقه بستری شدن، مصرف دارو یا مشاوره در خصوص این حالات دارید؟

– نه، من هیچ وقت به کسی درباره حالات خود نگفته‌ام. فکر می‌کنم کسی نتواند به من کمک کند.

– آیا سابقه بیماری جسمی یا روانی در خود یا خانواده خود دارید؟

– خیر، من سالم هستم و فقط گاهی از سردرد رنج می‌برم. در خانواده هم کسی بیمار نیست.

– چه شغلی دارید و چگونه با آن ارتباط برقرار می‌کنید؟

– من مهندس هستم و در یک شرکت کار می‌کنم. اما کارم را دوست ندارم و همیشه احساس استرس و ناتوانی می‌کنم. با همکارانم هم رابطه خوبی ندارم و از صحبت با آن‌ها اجتناب می‌کنم.

– چه علاقه‌مندی‌ها و فعالیت‌هایی دارید؟

– من علاقه‌مندی خاصی ندارم. فقط وقت خود را با تماشای تلویزیون یا بازی کردن با کامپیوتر می‌گذرانم. از خروج از خانه یا دیدن دوستان بدم می‌آید.

– چگونه با خانواده و دوستان خود رابطه دارید؟

– من با پدر و مادر و برادر کوچکترم زندگی می‌کنم. اما با آن‌ها هم صحبت نمی‌کنم و فکر می‌کنم آن‌ها من را درک نمی‌کنند. دوستان خاصی هم ندارم و فقط چند نفر را از دوران دانشگاه می‌شناسم. اما با آن‌ها هم تماس کمی دارم و به جای آن‌ها احساس نیاز نمی‌کنم.

MSE

– حال حاضر شما چگونه حس می‌کنید؟

– من حس بی‌ارزشی، بی‌امیدی، ترس و گناه می‌کنم.

– شما به چه چیزهایی علاقه دارید؟

– من به هیچ چیز علاقه ندارم. هیچ کاری برای من لذت بخش نیست.

– شما چگونه صحبت می‌کنید؟

– من صحبت کردن را دوست ندارم و کلام کوتاه و کسل کننده ای دارم.

– شما چگونه فکر می‌کنید؟

– من فکر کردن را کنترل نمی‌کنم و همیشه درگیر فکرهای منفی، تکراری، بی‌پایان و بی‌فایده هستم.

– شما به چه چیزهایی توجُّه می‌کنید؟

– من توجُّه کافی به چیزهای اطراف خود ندارم و زود پرت می‌شوم.

– شما چقدر هوشیار هستید؟

– من هوشیار هستم اما بعضی وقت‌ها حس می‌کنم که در خواب هستم و جدای از واقعیت.

– شما حافظۀ خود را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

– من حافظۀ خوبی ندارم و بعضی چیزها را فراموش می‌کنم. مثلا نمی‌توانم نام دوستان قدیمی خود را به یاد بیاورم یا جزئیات کارهای روزانه را به خاطر بسپارم.

– شما قضاوت خود را چگونه می‌دانید؟

– من قضاوت خود را ضعیف می‌دانم و نمی‌توانم تصمیمات درست و منطقی بگیرم. مثلا نمی‌توانم انتخاب کنم که چه کاری بکنم یا چه لباسی بپوشم.

– شما تأثیرپذیر هستید؟

– بله، من خیلی تأثیرپذیر هستم و نظر دیگران راجع به من را جدی می‌گیرم. مثلا اگر کسی به من توهین کند یا از من تعریف کند، حال خود را بر اساس آن تغییر می‌دهم.

– شما توهُّم یا هذیان دارید؟

– نه، من توهُّم یا هذیان ندارم و فکر نمی‌کنم که کسی به من دشمن باشد یا صدای کسی را بشنوم.

SOAP

– با توجه به اطلاعات بدست آمده، شما چه تشخیصی را برای آقای رضایی می‌دهید؟

– با توجه به علائم و نشانه‌های ارائه شده، می‌توان گفت که آقای رضایی دچار اختلال افسردگی اساسی، اختلال اضطراب فراگیر، اختلال وسواس فکری-عملی و اختلال شخصیت وابسته است.

– شما چه نقشه درمانی را برای آقای رضایی پیشنهاد می‌کنید؟

سوالات متداول درباره مصاحبه بالینی

مصاحبه بالینی چه تفاوتی با مشاوره دارد؟

مصاحبه بالینی یک فرایند تشخیصی است که هدف آن شناسایی و رده‌بندی اختلالات روانی است. مشاوره یک فرایند درمانی است که هدف آن کمک به حل مشکلات و بهبود کیفیت زندگی است. مصاحبه بالینی ممکن است قبل، در طول یا پس از مشاوره انجام شود.

چه کسانی می‌توانند مصاحبه بالینی انجام دهند؟

مصاحبه بالینی را معمولا روان‌پزشکان، روان‌شناسان بالینی و مشاوران با تجربه و دانش کافی انجام می‌دهند. برای انجام مصاحبه بالینی، لازم است که مصاحبه‌کننده با اصول و تکنیک‌های مصاحبه، نظریه‌ها و روش‌های تشخیص، دستورالعمل‌های تشخیصی و نقشه‌ریزی درمان آشنا باشد.

چگونه می‌توانم برای مصاحبه بالینی آماده شوم؟

برای آمادگی برای مصاحبه بالینی، لازم است که شما:

  • به سوالات صادقانه و باز پاسخ دهید و سعی کنید همکاری خود را با مصاحبه‌کننده نشان دهید.
  • اطلاعات لازم را در اختیار مصاحبه‌کننده قرار دهید، مانند سوابق پزشکی، داروهای مصرفی، گزارش‌های تست‌های روانسنجی و غیره.
  • سوالات خود را در صورت وجود از مصاحبه‌کننده بپرسید و نگران نباشید که سوال شما خارج از حوزه باشد.
  • به خود اعتماد داشته باشید و به خودتان فرصت دهید که به سوالات فکر کنید و پاسخ دهید. نگران نقض حریم خصوصی یا قضاوت شدن نباشید.

جمع بندی

در این پست تخصصی، مفهوم، قسمت‌ها و مثالی از مصاحبه بالینی را بررسی کردیم. مصاحبه بالینی یک روش اثربخش برای تشخیص و درمان اختلالات روانی است که توسط متخصصان روان‌پزشکی و روان‌شناسی انجام می‌شود. مصاحبه بالینی شامل سه قسمت عمده است: شرح حال بالینی، MSE و SOAP. با انجام مصاحبه بالینی، می‌توان اطلاعات لازم را از مراجع جمع‌آوری کرده و تشخیص صحیح و نقشه درمان مناسب را برای آن‌ها ارائه داد.

مرکز اعصاب و روان نوین با ارائه خدمات

در خدمت شما عزیزان است. برای مطالعه بیشتر روی هرکدام کلیک کنید و همچنین به صفحه سوالات متداول مراجعه بفرمایید از طریق فرم تماس اقدام کنید و یا با شماره تلفن های مرکز تماس حاصل فرمایید.

۰۵۱-۳۸۴۴۳۸۹۳

۰۹۱۵۹۱۶۶۷۰۳

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

blank
پیمایش به بالا