مرکز اعصاب و روان نوین مشهد

همه چیز درباره گفتار درمانی

گفتار درمانی یکی از شاخه‌های توانبخشی است که به بررسی، تشخیص و درمان اختلالات ارتباطی، اختلالات درکی، اختلالات صوت و مشکلات بلع می‌پردازد. گفتار درمانگر یا پاتولوژیست گفتار و زبان کسی است که با استفاده از روش‌های علمی و تخصصی، توانایی گفتار و زبان فرد را بهبود می‌بخشد.

گفتار درمانی می‌تواند به افراد در سنین مختلف کمک کند. برخی از مواردی که گفتار درمانی مفید است عبارتند از:

  • تأخیر در شروع گفتار یا تلفظ اصوات گفتاری در کودکان
  • عدم برقراری ارتباط کلامی یا غیر کلامی از سوی کودک
  • کم شنوایی یا ناشنوایی
  • اشکال در درک کلام
  • اختلالات فلج مغزی، اوتیسم، اختلال یادگیری و غیره
  • اختلال در صدا به صورت کلی هر اختلالی که در دوران کودکی یا بزرگسالی بر درک یا بیان گفتار و یا کیفیت صدا یا عمل بلع تأثیر منفی بگذارد
  • لکنت زبان
  • آسیب‌های مغزی ناشی از سکته، آسیب سر، تومور و غیره
  • بیماری‌های عصبی مثل پارکینسون، آلزایمر، هانتینگتون و غیره

در این پست وبسایت، قصد داریم به شما بیشتر درباره گفتار درمانی، روش ها و فنون آن، نتایج و فواید آن برای بهبود کیفیت زندگی و ارتباط فرد با دیگران بگوئیم. همچنین به راه‌های پیشگیری و کاهش خطر ابتلا به اختلالات گفتار و زبان اشاره خواهیم کرد.

بیشتر بدانیم: کاردرمانی چیست؟

دلایل نیاز به گفتار درمانی

تأخیر در شروع گفتار

برخی کودکان دچار تأخیر در شروع گفتار می‌شوند. این به این معنی است که کودک در سنی که باید کلمات یا جملات را بیان کند، نمی‌تواند این کار را انجام دهد. علت تأخیر در شروع گفتار ممکن است مربوط به عوامل زیر باشد:

  • عوامل ژنتیکی
  • عوامل محیطی
  • عوامل زبانی
  • عوامل شنیداری
  • عوامل شناختی
  • عوامل حرکتی

گفتار درمانگر با ارزیابی وضعیت کودک، مشکل اصلی را تشخیص می‌دهد و برنامه درمانی مناسب را طراحی می‌کند. برخی از روش‌های گفتار درمانی برای تأخیر در شروع گفتار عبارتند از:

تقویت کلمات کلیدی

در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از تصاویر، اسباب بازی ها، کتاب ها و غیره، کلمات کلیدی را به کودک نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با نشان دادن یک تصویر سگ، کلمه “سگ” را چندین بار تکرار می کند و سپس از کودک می خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت صدا

در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از صداهای حیوانات، صداهای خودروها، صداهای طبیعی و غیره، صدا را به کودک نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با نشان دادن یک تصویر گربه، صدای “میائو” را چندین بار تکرار می کند و سپس از کودک می خواهد که آن را تقلید کند.

– تقویت جملات: در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از جملات ساده و کوتاه، ساختار زبان را به کودک نشان می‌دهد و تکرار می‌کند. به عنوان مثال، با نشان دادن یک تصویر پرنده، جمله “پرنده پرواز می‌کند” را چندین بار تکرار می‌کند و سپس از کودک می‌خواهد که آن را تقلید کند.

لکنت زبان

برخی افراد دچار لکنت زبان هستند. لکنت زبان یک اختلال در روان بودن گفتار است که باعث می‌شود فرد در تولید صداها، کلمات یا جملات دچار توقف، تکرار یا اضافه شدن صداهای غیر ضروری شود. علت لکنت زبان ممکن است مربوط به عوامل زیر باشد:

  • عوامل ژنتیکی
  • عوامل روانی
  • عوامل شنیداری
  • عوامل شناختی

گفتار درمانگر با ارزیابی وضعیت فرد، نوع و شدت لکنت زبان را تشخیص می‌دهد و برنامه درمانی مناسب را طراحی می‌کند. برخی از روش‌های گفتار درمانی برای لکنت زبان عبارتند از:

تقویت ریتم

در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از وسائل مثل تیک تاک، دست زدن، سیستم های الکترونیکی و غیره، ریتم گفتار را به فرد نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با استفاده از یک تیک تاک، هر کلمه را با یک تیک همزمان می کند و سپس از فرد می خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت تنفس

در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از تمرینات تنفسی، نحوه استفاده از نفس را به فرد نشان می‌دهد و تکرار می‌کند. به عنوان مثال، با استفاده از یک بادکنک، نحوه ورود و خروج هوا را به فرد نشان می‌دهد و سپس از فرد می‌خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت خودپذیری

در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از مشاوره، فرد را در پذیرش لکنت زبان خود یاری می دهد. به عنوان مثال، با بحث درباره علل و پیامدهای لکنت زبان، فرد را در شناسایی و کاهش عوامل استرس زای خود یاری می دهد.

کم شنوایی یا ناشنوایی

برخی افراد دچار کم شنوایی یا ناشنوایی هستند. کم شنوایی یا ناشنوایی یک اختلال در قابلیت دریافت صدا است که باعث می شود فرد در درک یا بیان گفتار دچار مشکل شود. علت کم شنوایی یا ناشنوایی ممکن است مربوط به عوامل زیر باشد:

  • عوامل ژنتیکی
  • عوامل محیطی
  • عوامل پزشکی
  • سن

گفتار درمانگر با ارزیابی وضعیت فرد، نوع و شدت کم شنوایی یا ناشنوایی را تشخیص می‌دهد و برنامه درمانی مناسب را طراحی می‌کند. برخی از روش‌های گفتار درمانی برای کم شنوایی یا ناشنوایی عبارتند از:

تقویت شنیداری

در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از وسائل شنیداری مثل سمعک، کوکلئار، FM و غیره، قابلیت شنیدن فرد را بهبود می بخشد. به عنوان مثال، با استفاده از یک سمعک، صداها را به فرد نشان می دهد و تکرار می کند و سپس از فرد می خواهد که آن را تشخیص دهد.

تقویت لب خوانی

 در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از تصاویر، کلمات یا جملات، حرکات لب هنگام تولید صدا را به فرد نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با نشان دادن یک تصویر گل، حرف “گ” را با لب خود تولید می کند و سپس از فرد می خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت زبان اشاره

در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از حرکات دست، کلمات یا جملات را به فرد نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با استفاده از دست خود، کلمه “سلام” را با زبان اشاره نشان می دهد و سپس از فرد می خواهد که آن را تقلید کند.

روش‌های گفتار درمانی

تقویت گفتار

تقویت گفتار یک روش گفتار درمانی است که به بهبود تولید صداها، کلمات و جملات می پردازد. در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از تمرینات و بازی های گفتاری، توانایی فرد را در تلفظ صحیح اصوات، ترکیب کلمات و ساخت جملات بهبود می بخشد. برخی از فنون تقویت گفتار عبارتند از:

تقویت آواسازی

در این فن، گفتار درمانگر با استفاده از صداهای حروف یا واج ها، تولید صدا را به فرد نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با استفاده از صدای “آ”، صدای “آ” را چندین بار تولید می کند و سپس از فرد می خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت واژگان

در این فن، گفتار درمانگر با استفاده از کلمات ساده و رایج، بیان کلمات را به فرد نشان می‌دهد و تکرار می‌کند. به عنوان مثال، با نشان دادن یک تصویر میوه، کلمه “میوه” را چندین بار بیان می‌کند و سپس از فرد می‌خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت جملات

در این فن، گفتار درمانگر با استفاده از جملات ساده و کوتاه، ساختار زبان را به کودک نشان می‌دهد و تکرار می‌کند. به عنوان مثال، با نشان دادن یک تصویر پرنده، جمله “پرنده پرواز می‌کند” را چندین بار تکرار می‌کند و سپس از کودک می‌خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت زبان

تقویت زبان یک روش گفتار درمانی است که به بهبود درک و بیان معانی، قواعد و کاربردهای زبان می‌پردازد. در این روش، گفتار درمانگر با استفاده از تمرینات و بازی‌های زبانی، توانایی فرد را در فهمیدن و استفاده از کلمات، عبارات، جملات و متون بهبود می‌بخشد. برخی از فنون تقویت زبان عبارتند از:

تقویت واژگان

در این فن، گفتار درمانگر با استفاده از کلمات مرتبط با یک موضوع، معنی و کاربرد کلمات را به فرد نشان می‌دهد و تکرار می‌کند. به عنوان مثال، با استفاده از کلمات مرتبط با حیوانات، معنی و کاربرد کلمات “حیوان”، “پستاندار”، “خزنده” و غیره را به فرد نشان می‌دهد و سپس از فرد می‌خواهد که آن‌ها را تشخیص دهد.

تقویت عبارات

در این فن، گفتار درمانگر با استفاده از عبارات ساده و رایج، بیان عبارات را به فرد نشان می‌دهد و تکرار می‌کند. به عنوان مثال، با استفاده از عبارات مرتبط با هواشناسی، بیان عبارات “امروز هوا خوب است”، “فردا باران خواهد بارید” و غیره را به فرد نشان می‌دهد و سپس از فرد می‌خواهد که آن‌ها را تقلید کند.

تقویت جملات

در این فن، گفتار درمانگر با استفاده از جملات ساده و کوتاه، ساختار زبان را به کودک نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با نشان دادن یک تصویر پرنده، جمله “پرنده پرواز می کند” را چندین بار تکرار می کند و سپس از کودک می خواهد که آن را تقلید کند.

تقویت متون

در این فن، گفتار درمانگر با استفاده از متون ساده و جذاب، خواندن و نوشتن متون را به فرد نشان می دهد و تکرار می کند. به عنوان مثال، با استفاده از یک داستان کودکانه، داستان را به فرد می خواند و سپس از فرد می‌خواهد که داستان را خلاصه کند یا به سوالات مربوط به داستان پاسخ دهد.

نتایج و فواید گفتار درمانی

گفتار درمانی می‌تواند نتایج و فواید بسیاری برای بهبود کیفیت زندگی و ارتباط فرد با دیگران داشته باشد. برخی از این نتایج و فواید عبارتند از:

  • افزایش اعتماد به نفس و خودپذیری فرد
  • افزایش توانایی درک و بیان گفتار و زبان
  • افزایش توانایی خواندن و نوشتن
  • افزایش توانایی حل مسئله و استدلال
  • افزایش توانایی همکاری و همدلی با دیگران
  • افزایش توانایی یادگیری و پیشرفت تحصیلی
  • افزایش توانایی شغلی و حرفه‌ای

سوالات متداول درباره گفتار درمانی

چه کسانی به گفتار درمانی نیاز دارند؟

کسانی که دچار اختلالات ارتباطی، اختلالات درکی، اختلالات صوت و مشکلات بلع هستند، به گفتار درمانی نیاز دارند.

چگونه می‌توانم یک گفتار درمانگر خوب پیدا کنم؟

برای پیدا کردن یک گفتار درمانگر خوب، می‌توانید از پزشک خود، معلم خود، دوستان و آشنایان خود، سازمان‌های تخصصی و سایت‌های معتبر استفاده کنید.

چه مدت باید به گفتار درمانی بروم؟

مدت زمان گفتار درمانی بستگی به نوع و شدت اختلال، هدف و برنامه درمانی، پاسخ و پیشرفت فرد و عوامل دیگر دارد. به طور معمول، گفتار درمانگر با توجه به وضعیت فرد، مدت زمان مناسب را تعیین می‌کند.

چه هزینه‌ای برای گفتار درمانی باید بپردازم؟

هزینه گفتار درمانی بستگی به نوع و شدت اختلال، تعداد و مدت جلسات، تجربه و تخصص گفتار درمانگر و عوامل دیگر دارد. به طور معمول، گفتار درمانگر با توجه به وضعیت فرد، هزینه مناسب را تعیین می‌کند.

آیا بیمه گفتار درمانی را پوشش می‌دهد؟

بستگی به نوع و شرایط بیمه دارد. برخی از بیمه‌ها گفتار درمانی را به صورت کامل یا جزئی پوشش می‌دهند. برای اطلاع از جزئیات بیشتر، با شرکت بیمه خود تماس بگیرید.

چه فرقی بین گفتار درمانگر و پاتولوژیست گفتار و زبان است؟

گفتار درمانگر و پاتولوژیست گفتار و زبان هر دو به افرادی گفته می‌شوند که در زمینه بررسی، تشخیص و درمان اختلالات ارتباطی، اختلالات درکی، اختلالات صوت و مشکلات بلع فعالیت می‌کنند. اما بسته به کشور و سازمان، ممکن است تفاوت‌هایی در شرایط تحصیلی، مجوز حرفه‌ای، حقوق و مسئولیت‌های آن‌ها وجود داشته باشد.

چه کسانی می‌توانند به گفتار درمانگر ارجاع دهند؟

کسانی که مشکوک به وجود اختلال گفتار و زبان در خود یا دیگران هستند، می‌توانند از پزشک خود، معلم خود، دوستان و آشنایان خود، سازمان‌های تخصصی و سایت‌های معتبر برای ارجاع به گفتار درمانگر استفاده کنند.

چه نقشی خانواده و محیط در گفتار درمانی دارد؟

خانواده و محیط نقش بسزایی در گفتار درمانی دارد. خانواده می‌تواند با همکاری با گفتار درمانگر، تمرینات و فعالیت‌های گفتار درمانی را در خانه ادامه دهد، حمایت روحی و عاطفی به فرد بدهد، نظرات و بازخوردهای خود را با گفتار درمانگر در میان بگذارد و از پیشرفت فرد آگاه شود. محیط نیز می‌تواند با فراهم کردن شرایط مناسب برای ارتباط، تشویق و تقدیر فرد، کاهش استرس و فشار روحی، کمک به اجتماعی شدن فرد کند.

جمع بندی

گفتار درمانی یکی از شاخه های توانبخشی است که به بررسی، تشخیص و درمان اختلالات ارتباطی، اختلالات درکی، اختلالات صوت و مشکلات بلع می پردازد. گفتار درمانگر با استفاده از روش ها و فنون گفتار درمانی، توانایی گفتار و زبان فرد را بهبود می بخشد. گفتار درمانی می تواند نتایج و فوایدی بسیار برای بهبود کیفیت زندگی و ارتباط فرد با دیگران داشته باشد. همچنین با رعایت راه های پیشگیری و کاهش خطر ابتلا به اختلالات گفتار و زبان، می توان سلامت گفتار و زبان را حفظ کرد.

مرکز اعصاب و روان نوین با ارائه خدمات

در خدمت شما عزیزان است. برای مطالعه بیشتر روی هرکدام کلیک کنید و همچنین به صفحه سوالات متداول مراجعه بفرمایید از طریق فرم تماس اقدام کنید و یا با شماره تلفن های مرکز تماس حاصل فرمایید.

۰۵۱-۳۸۴۴۳۸۹۳

۰۹۱۵۹۱۶۶۷۰۳

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا